Edge hız, performans, web siteleri ve uzantılar için en iyi sınıf uyumluluğu ve yerleşik gizlilik ve güvenlik özellikleri ile ihtiyacınız olan tek tarayıcıdır.
Microsoft Edge İndirme Bağlantısı
.png){kind=logo}
Bu ayarlar tarayıcının gereksiz veri toplayan ayarlarının kapatıldığı, güvenlik ve gizliliği artıran ayarları ele almaktadır. Görsellik, işlevsellik gibi detaylar sizin kullanımınıza bağlıdır. Ayarlara ek olarak temel olarak yüklemeniz gerektiğini düşündüğüm 2-3 uzantı önerisi de gönderinin en altında belirtilmiştir.
Çoğunlukla görsellerle anlatacağım, ama aklınıza takılabilecek ayarlar için ek açıklama ve bağlantılar da paylaşacağım. Aklınıza takılan bir şey olursa yorum yazabilirsiniz. Elimden geldiğince yorumlara dönüş yaparım.
Tavsiye ettiğim ayarlar:
İlk olarak Edge'in sistem, arama kutusu vb. ile paylaştığı ayarı kapatmanızı öneririm. Bu gizlilik odaklı bir ayardır. Ama gizlilik ana odağınız değilse ve sistem genelinde Edge ile yaptığınız aramalar vb. ile öneri, reklam vb. görmek istiyorsanız açık tutabilirsiniz.
Gizlilik ayarları en çok kurcalayacağımız alan; burada veri toplayan ayarlar, güvenlik, gizlilik artıran ayarlar ve arama motorunu değiştireceğiz. Edge yerelde en büyük sorunu Yandex ile olan anlaşması.
İlk olarak İzleme engelleme ayarını açmanızı öneriyorum. Gizli sekme için katı izleme ayarı kullanmasını da açın. Bilinçli kullanıcıyım diyorsanız veya bir sitede sorun yaşayınca, adres çubuğunun solundaki kilit simgesinden o site için kapatmayı akıl edebilirim diyorsanız genel engelleme ayarı katı yapın. Katı ayarda daha çok engelliyor. Dengeli ayar bir reklam engelleyici kullanıcın pek etkili olamıyor. Ama reklam engelleme uzantısı kullanmıyorsanız sizi rahatsız edecek büyük reklamları engelliyor. Firefox veya Brave ayarı kadar kaliteli değil ama Chrome gibi sizi yılanların olduğu bir çayıra savunmasız bırakmıyor.
Gizlilik kısmında ''Do Not Track'' ayarını açın. Diğer ayarları ise kapatın. İsteğe bağlı tanımlama verileri Windows üzerinden kapatılıyor. Görselde kırmızı ile işaretlediğim ''Windows tanılama verisi ayarı'' tıklayınca üst panelde bir menü çıkar. O menüye aç diyerek ayarlar uygulamasına gidebilirsiniz. Açılan yerden isteğe bağlı tanımlara verilerini seçip, aşağıdaki ayarları kapatıp ve en son olarak geri bildirim isteme sıklığını hiçbir zaman diyerek veri toplamasını azaltabilirsiniz.
Güvenlik kısmı Edge'in yine çoğu tarayıcıya göre önde olduğu bir kısımdır. Harici antivirüs kullansanız da Defender düzenli güncelleme alan güvenlik ayarını kullanır. Ayrıca internet sitelerine farklı güvenlik katmanları daha ekler. DNS ayarı ise hem güvenlik hem gizliliğinizi artırır. Çoğu sitedeki gecikme veya erişim sorununu da çözebilir.
Edge güvenli ağı ise temelde VPN hizmeti satmak gibi gözükse de aslında HTTPS desteklemeyen sitelere Microsoft'un daha etkili bir çözümü diyebiliriz. HTTPS desteklemeyen siteye girince diğer Chromium ve Gecko(Firefox) alt yapılı tarayıcılar uyarı verir. Siz uyarıyı umursamadan girerseniz o sitedeki aktiviteniz ISS vb. görür. Microsoft ise aylık sunduğu 5 GB VPN ile o siteye daha gizli girmenizi sağlar. Şu anlık ücretli VPN satışlarına başlamadı ama o sınırı da artıracak paketler gelecektir. Kısaca bu ayarı açık tutun ve önerilen ayarda kalsın.
Hizmetler ise yine bolca veri toplamak için size fayda sağlıyoruz gibi gözüken gereksiz bir kısım. Burada alışveriş ayarları sadece ABD için destekleniyor. İçerik üreticisi bildirimleri arayüzü belki iş görebilir ama düzgün çalıştığını görmedim. YT vb. sitelerde abone olduğunuz kanalların bildirimlerinde çalıştığını görmüştüm ama ahraz bir kullanıcı değilseniz, YT kendi çan özellikleri falan gayet sorunsuz çalışıyor.
Burada arama motorunu değiştireceğiz. Çünkü Microsoft büyük ihtimalle unuttuğu bir anlaşmadan dolayı yerelde Yandex arama motoru ile geliyor.
Burada arama motorunu değiştireceğiz. Çünkü Microsoft büyük ihtimalle unuttuğu bir anlaşmadan dolayı yerelde Yandex arama motoru ile geliyor.
Arama motorunu Google veya sizin için hangisi uygunsa onunla değiştirin. Arama kutusu ayarını ise Adres çubuğu olarak değiştirin. Arama kutusu tarayıcıda da varsayılan olarak tüm aramaları Bing üzerinden yapıyor. Adres çubuğu yaparsanız, yeni sekmedeki arama çubuğuna yazınca otomatik adres çubuğuna sizi aktaracak ve ayarladığınız arama motorunu kullanabileceksiniz.
Tanımlama verileri, Chrome kullananların deyimiyle çerez ayarlarını içeriyor. Burada üçüncü taraf çerezleri engellemenizi isteyeceğim. Üçüncü taraf çerez engelleme büyük sorunlar yaratmasa da ufak tefek sorunlara yol açabilir. İlk olarak hesap verisini üçüncü bir siteden çeken(Disqus gibi) sitelere girince tekrar oturum aç demeniz gerekebilir. Ama bu oturum açma yeniden şifre vb. gir gibi değil. Sadece oturum açması gerektiğini anlaması için tekrar oturum aç demeniz gerekiyor. GDrive mesela üçüncü taraf çerezler açık olmadan indirmeye izin vermiyor. Ama endişelenmeyin sitelerde üçüncü taraf çerezlere izin ver ayarı bulunuyor. Sorun yaşadığınız sitede adres çubuğunun sağ tarafındaki üstü çizilmiş göz simgesine tıklayıp o site için çerezleri etkinleştirebilirsiniz.
Üçüncü taraf çerezler hem gizliliğinizi artırır hem de bazı spesifik reklamları engelleyebilir. Bu yüzden açın. Ublock Origin kullanmayacaksanız sayfaları önceden yükle ayarını da kapatın. Bu ayar Microsoft veya Google veri göndererek sitelerin daha hızlı açılmasını sağlar. Gizliliğe değer verenlerin kapatması önerilir. Ublock Origin reklam vb. engellediğinden bu ayara gerek yoktur ve sayfaların daha hızlı açılmasını sağlar.
İndirme ayarlarında, sitelerin siz farkında olmadan dosya yüklemesini önlemek için görseldeki ayarı açın. Bu bir tık bazı kullanıcılara angarya gelebilir ama güvenlik açısından kesinlikle açılmalıdır. Diğer Chromium ve Gecko tabanlı tarayıcılarda da bu ayar vardır.
Dil ayarlarında veri toplayan yazım denetimi, metin tahmini ve AI ayarlarını da kapatmanızı öneririm. Belki AI ayarlarını açabilirsiniz ama diğer ayarları kapatın. Yazıların altında bu kelime hatalı diye çıkan kırmızı çizgiler için Microsoft'a veri göndermeye değmez.
Sayfaları çevirmeyi öner ayarı ise sağ üstte çıkan açılır pencereyi kapatıyor. Çeviri özelliği sayfaya sağ tıklayınca gözüktüğünden bu ayara gerek yok. Sağ tık engelleyen sitelerde belki lazım olabilir ama o tarz sitelere de trafik vermenizi önermem.
Sistem kısmında açılış desteği ve arka planda çalışmasını kapatmanızı öneririm. Yüksek belleğe sahip olsanız da arka planda çalışması bazı garip sorunlara veya tarayıcıyı tekrar açınca veri kayıplarına da yol açabiliyor. SSD olan bir sistemde zaten bu tarz şeylere gerek yok.
Videoları geliştirme ayarı ise bence Opera GX göre iyi çalışıyor. Çoğu kalitesi kötü video, yayın vb. iyileştiriyor. Sadece Netflix, Prime Video, MUBI gibi korumlaı platformlarda etki edemiyor.
Performans ayarlarını ise açık tutun. İsterseniz en aşağıda performans algılayıcı ayarı kapatabilirsiniz.
Performans ayarlarını ise açık tutun. İsterseniz en aşağıda performans algılayıcı ayarı kapatabilirsiniz.
Ayarlar bu kadardı sırada ise önerdiğim uzantıların bağlantılarını paylaşacağım.
Uzantı Önerileri
Size dört tane uzantı önereceğim. Bu uzantıları sisteminize veya kullanımınıza göre seçin. Uzantı ayarları vb. hakkında gönderi oluşturursam ileride bu bağlantıları onunla değiştiririm.
İlk önereceğim uzantı bir reklam engelleyici. Ama reklam engelleyiciden daha fazlası olduğunu söyleyebilirim. Bence internete reklam engelleyici olmadan girmek güvenliği bayağı azaltıyor. Reklam engelleyiciler, zararsız reklamlar dışında zararlı reklam, bağlantı yönlendirmeleri, mining yapan işlemler vb. sonlandırabiliyor. Elbette bunu her reklam engelleyici yapmıyor.
Ublock Origin için de şu ayarlamaları yapabilirsiniz.
İkinci uzantı Dark Reader. Koyu arka planlı sayfaların, beyaz arka plana göre daha az göz aldığını söyleyebilirim. Ama tamamen koyu tema da kullanın demiyorum. Bence gündüz ve akşam döngüsü yapın veya gözlerinizi dinlendirmeyi unutmayın.
Dark Reader için ise sayfaların koyu temasını algılamasını sağlayan ayarını açabilirsiniz. Kusursuz çalışmıyor ama iş yapar.
Son uzantılar ise kaynak tüketimini azaltmak için h264ify ve Mue uzantıları. Mue yeni sekme sayfasını değiştirir. Açık kaynak ve daha fazla özelleştirme seçeneği sunar. Ayrıca Edge yeni sekme sayfasında, siz haberleri kapatsanız bile çalışmaya devam eden 200.000 MB kaynak tüketen MSN işlemini yok eder. H264ify ise YT videolarını eski bir Codec ile çalıştırarak CPU, GPU tüketimini azaltır. Ama 1080P ve üstü kaliteleri izleyemezsiniz. Bu iki uzantı tamamen kullanımınıza bağlı seçim sizin.
Rehberimiz bu kadar. Gönderimi okuduğunuz için teşekkür ederim.
Yorumlar
Yorum Gönder